ثبت ملی «مهارت سنتی ساخت و بازی، آداب و فرهنگ تختهنرد» در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ایران در پی تدوین پرونده توسط مانا نقش
با تصویب شورای ملی ثبت میراث فرهنگی ناملموس در جلسه روز دوشنبه 22 آبانماه 1402، «مهارت سنتی ساخت و بازی، آداب و فرهنگ تختهنرد» در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس ایران ثبت شد. پرونده این عنصر توسط مؤسسه میراث مانا نقش تهیه و پیشنهاد شده بود و شهاب نیکمان، مدیرعامل مؤسسه، در نشست شورا برای ارائه و دفاع از پرونده حضور یافت.
پرونده «مهارت سنتی ساخت و بازی، آداب و فرهنگ تختهنرد» روز دوشنبه 22 آبانماه 1402 در جلسه شورای ملی ثبت میراث فرهنگی ناملموس بررسی و با شماره 2908 در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس ایران ثبت شد. در راستای ادامهی همکاریهای مؤسسه فرهنگی هنری میراث مانا نقش با یونسکو و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پیرامون اجرای کنوانسیون 2003 و پاسداری از میراث فرهنگی ارزشمند ایرانزمین، این مؤسسه پرونده «مهارت سنتی ساخت و بازی، آداب و فرهنگ تختهنرد» را تهیه و پیشنهاد کرده بود. این پرونده توسط شهاب نیکمان، مدیرعامل مانا نقش، تهیه و تدوین شد و او در جلسه شورای ملی ثبت میراث فرهنگی ناملموس برای ارائه و دفاع از آن حضور یافت. تختهنرد یک بازی صفحهای اصیل ایرانی و از مشهورترین و فراگیرترینِ این نوع بازیها است که در بسیاری از کشورهای خاورمیانه و غربی نیز رواج دارد. ساخت تختهنرد یک مهارتِ آمیخته با هنرهای سنتی است. بازی تختهنرد برپایهی خرد، هوش، بخت، آیندهنگری، شمارش و راهبرد است. تختهنرد از دوران باستان نماد و نمود باور ایرانیان به خداوند، زندگی، جبر و اختیار، و تقدیر و تدبیر است؛ این باورها در ساخت و شکلِ تختهنرد، همچنین قوانین و روشهای این بازی بهزیبایی مشهود است. این عنصر میراث فرهنگی که در گستره ملی به ثبت رسید، در چهار زمینه از زمینههای پنجگانه میراث فرهنگی ناملموس، شامل «سنتهای شفاهی»، «آداب و رسوم اجتماعی، آیینها و جشنهای مناسبتی»، «دانش و امور مربوط به طبیعت و کیهان» و «صنایع دستی سنتی» نمود دارد.
|